Điều trị tuỷ răng chưa đóng chóp – P3

Vùng chóp răng là một trong những mô giàu mạch máu và thần kinh nhất của cơ thể và rất có tiềm năng cho việc tái sinh mô. Phương pháp tiếp theo mình mô tả là tái sinh mạch máu tuỷ răng, nó có cơ chế và kỹ thuật khá giống với phương pháp lấy tuỷ buồng giữ lại tuỷ chân răng để kích thích đóng chóp.

1. Phương pháp tái sinh mạch máu tủy răng

Phương pháp tái sinh mạch máu tủy răng là phương pháp sinh học nhằm mục đích tái sinh tổ chức mô giống tủy răng (lý tưởng là phức hợp ngà-tủy) để thay thế các cấu trúc tủy bệnh lý hoặc đã bị phá hủy bằng tổ chức tủy lành mạnh, sửa chữa ngà răng và các cấu trúc khác

2. Lịch sử

Nygaard-Ostby và một số tác giả khác đã báo cáo loạt ca điều trị tiền lâm sàng và một số ca lâm sàng nhằm cố gắng tái sinh tổ chức giống tủy răng trên cả răng được chẩn đoán tủy còn sống hay đã hoại tử, răng chưa đóng cuống rơi ra
được cắm lại. Nhưng nhìn chung, trong những năm 1960 – 1970 phương pháp sinh học này không đạt được thành công đáng kể nào.

Với sự phát triển của vật liệu, thuốc, dụng cụ điều trị cùng với nền tảng kiến thức y học cơ bản trong hơn 50 năm qua, các nghiên cứu gần đây trong việc tái sinh mô tủy răng đã đạt được tiến bộ đáng kể. Những tiến bộ này mở ra hướng phát triển về phương pháp điều trị và tiên lượng cho các răng chưa đóng cuống bị viêm nhiễm tủy, răng bị rơi ra ngoài và được cắm lại.

3. Vật liệu sử dụng

Vật liệu lý tưởng để tái sinh mô tủy phải đạt các tiêu chuẩn sau: Không bị vi khuẩn xâm nhiễm về lâu dài, dễ sử dụng, cản quang, chịu ẩm, không bị tiêu, không chứa độc tố, không bị ăn mòn, không gây ung thư, không gây nhiễm màu
răng, kín đặc, kháng khuẩn, kháng nấm, tương hợp sinh học và có khả năng kích thích phần tủy răng còn lại trở nên lành mạnh và thúc đẩy hình thành tổ chức cứng cũng như tổ chức liên kết của răng

4. Kỹ thuật

Quy trình điều trị được Banchs tóm tắt bao gồm giai đoạn làm sạch ống tủy bằng NaOCl 5%, đặt chất sát khuẩn là kháng sinh như metronidazole và/hoặc ciprofloxacin, hỗn hợp ciprofloxacin – metronidazole – minocycline, hoặc
Ca(OH)2. Khi đã hết triệu chứng, dùng kim lớn (kim số 23) kích thích tổ chức quanh cuống cho đến khi thấy chảy máu và thành lập cục máu đông đến gần miệng ống tủy. Đặt MTA phía trên cục máu đông và hàn kín đường vào. Theo dõi sự hình thành, phát triển kéo dài của chân răng.

Hargreaves và cộng sự xác định ba yếu tố cơ bản tạo nên sự thành công của quy trình này:

Yếu tố đầu tiên là các tế bào gốc: Sau khi làm sạch và sát khuẩn hệ thống ống tủy, dưới sự ảnh hưởng của tế bào biểu mô còn sót lại từ bao Hertwig chân răng, tế bào gốc từ nhú chân răng biệt hóa thành tế bào tạo ngà đầu tiên và nhiều
loại tế bào khác nhau để hoàn thiện sự phát triển chân răng. Hoặc nguồn tế bào gốc từ dây chằng quanh răng, tủy xương, tủy răng. Sử dụng dụng cụ đi quá giới hạn chiều dài ống tủy nhằm gây chảy máu có thể làm di chuyển tế bào gốc trung mô từ xương vào trong khoang ống tủy.

Yếu tố thứ hai là một giá thể thích hợp (scaffolds): có thể kiểm soát được sự biệt hóa của tế bào gốc, định vị và gắn kết tế bào một cách chọn lựa, chứa các yếu tố phát triển (growth factors). Cục máu đông được tạo thành đóng vai trò là giá thể cho phép tổ chức mô phát triển ba chiều vào khoang ống tủy. Huyết tương giàu tiểu cầu là một môi trường lý tưởng cho sự lành thương mô mềm cũng như tổ chức cứng trong quá trình tái sinh mô

Yếu tố thứ ba là các tín hiệu phân tử cho sự kích thích, tăng sinh và biệt hóa tế bào, hướng dẫn sự phát triển tế bào trong quá trình tái tạo mô. Theo Nakayama, MTA có khả năng kích thích gene tiết khung khoáng hóa, liên quan đến quá trình khoáng hóa của tế bào tủy răng và tế bào tạo xương, do đó MTA được dùng để che phủ bên trên cục máu đông, cung cấp tín hiệu về mặt phân tử cho sự phát triển của tế bào gốc

Đã có khá nhiều báo cáo các ca lâm sàng riêng lẻ trong vòng 15 năm trở lại đây chứng minh sự tái tạo mạch máu tủy răng, có thể khôi phục được chức năng của phức hợp ngà-tủy ở những răng không bảo tồn tủy chưa đóng cuống. Tuy nhiên, không thể thiết kế được những nghiên cứu mô học trên người để xác định được bản chất của tổ chức được hình thành trong những răng đó.

5. Tiên lượng

Vùng cuống giàu tế bào gốc, có khả năng tự tái sinh rất cao, phương pháp tái tạo mô tủy răng nếu thành công sẽ có hiệu quả lâm sàng hơn những phương pháp điều trị khác. Một số báo cáo cho thấy có sự phục hồi của tủy răng thể hiện ở việc đáp ứng dương tính với thử nghiệm tủy sống, đo lưu lượng máu bằng laser Doppler, thành ngà dày thêm đáng kể, chân răng phát triển dài thêm và cuống đóng lại sau điều trị tái sinh mạch máu tủy răng.

Tuy nhiên, tiên lượng của phương pháp tái sinh mô tủy răng là không chắc chắn cho mọi trường hợp lâm sàng. Có thể do thành phần cũng như độ tập trung của các tế bào gốc thay đổi khác nhau, ở bệnh nhân lớn tuổi thì sự tập trung của các tế bào gốc có thể thấp hơn, kết quả điều trị kém hơn. Ở bệnh nhân trẻ tuổi có khả năng lành thương lớn hơn, tế bào gốc có tiềm năng tái sinh tốt hơn

6. Ưu điểm

Kỹ thuật tái sinh mô tủy sử dụng công nghệ sinh học mới nhất tỏ ra hứa hẹn, mang đến khả năng có thể phục hồi chức năng tự nhiên của răng. Tổ chức mô được tạo ra có thể không phải là mô tủy đích thực nhưng nó là tổ chức sống tồn tại trong khoang ống tủy và cho phép cuống răng phát triển một cách sinh lý cũng như làm cứng chắc chân răng vốn mỏng manh

7. Nhược điểm

Không dự đoán được kết quả cho tất cả các trường hợp lâm sàng

Vẫn còn nhiều câu hỏi về tính an toàn của phương pháp này trước khi đưa tế bào gốc sử dụng trong cơ thể người bệnh một cách thường quy. Cần phải có thêm nhiều nghiên cứu lâm sàng với tỷ lệ thành công cao để làm cơ sở chứng minh cho việc áp dụng thường quy phương pháp điều trị này.

Nếu sử dụng huyết tương giàu tiểu cầu có bất lợi là phải lấy máu ở những bệnh nhân trẻ tuổi, cần có những thiết bị đặc biệt cũng như một số loại thuốc, do đó làm tăng chi phí điều trị

Sử dụng hỗn hợp ba loại thuốc kháng sinh trong đó có minocyclin và/hoặc sử dụng MTA xám có thể làm thay đổi màu sắc răng.

Trong tất cả 3 phương pháp kể trên thì phương pháp tái sinh mạch máu tuỷ răng là khó thực hiện và tiên lượng trong điều kiện điều trị của nước ta. Nên trong lâm sàng mình sẽ ưu tiên 2 phương pháp đầu tiền đó là sử dụng calcium hydroxide kích thích đóng chóp hoặc sử dụng MTA để tạo nút chặn chóp.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments